Türkiye'nin "Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı" Resmî Gazete'de

Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadele ve yeşil dönüşüm sürecinde çalışanlar, işletmeler ve dönüşümden etkilenecek kesimler için uygulanacak yeni politika çerçevesi belli oldu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan 2026/13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Resmî Gazete'de yayımlandı. Genelgeyle Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı'nın 2027-2029 döneminde uygulanması kararlaştırıldı.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan plan, Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yeşil ve dijital dönüşümün çalışma hayatında oluşturabileceği değişimleri yönetmeyi hedefliyor.

78 eylem için üç yıllık takvim

Bakanlığın yayımladığı özet kitapçığa göre plan 78 eylemden oluşuyor. Bunların 58'i tematik, 20'si ise sektörlere yönelik eylemlerden meydana geliyor.

Eylemlerin 17'sinin 2027'de, 25'inin 2028'de, 36'sının ise 2029'da tamamlanması öngörülüyor. Planın uygulanmasında 19 kurum sorumlu olacak.

Politikalar; beceri uyumu, kapsayıcı dönüşüm ile sosyal koruma ve toplumsal dayanıklılık olmak üzere üç ana eksende şekilleniyor.

Yapay zekadan etkilenen mesleklere yönelik tedbir

Planın dikkat çeken başlıklarından biri, yapay zekanın çalışma hayatı üzerindeki etkileri oldu.

İŞKUR'un sorumlu olduğu eylem kapsamında, yapay zekaya yüksek düzeyde maruz kalması beklenen mesleklerde proaktif tedbirlerin geliştirilmesi hedefleniyor. Bu çalışmanın 2029'da tamamlanması planlanıyor.

Bunun yanı sıra Mesleki Eğitim Merkezlerinin müfredatının yeşil ve dijital becerileri içerecek şekilde güncellenmesi ile yükseköğretimde yeşil ve dijital dönüşüm alanlarında mikro yeterliliklerin geliştirilmesi de plan kapsamına alındı. Her iki başlık için hedef yıl 2028 olarak belirlendi.

Sosyal koruma ve yeni istihdam alanları

Stratejide yalnızca çalışanların yeni beceriler kazanması değil, dönüşümden olumsuz etkilenebilecek kesimlerin sosyal koruma mekanizmalarıyla desteklenmesi de hedefleniyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2029 yılı için üstlendiği eylemler arasında Adil Geçiş Sosyal Risk Haritası'nın oluşturulması da bulunuyor.

Ayrıca kadınların mesleki yeterlilik belgelendirmesine erişiminin artırılması, yeni çalışma yöntemlerine uygun sosyal güvenlik modellerinin geliştirilmesi ve Türkiye'ye özgü "iklime duyarlı hastalıklar listesi" oluşturulması da planın öne çıkan eylemleri arasında yer alıyor.

Dört sektörde pilot uygulama

Planın yerel ayağında ise çelik, elektrik, madencilik ve kimya-plastik sektörlerinde pilot uygulamalar öngörülüyor.

Bu sektörlerde il düzeyinde adil geçiş istişare kurullarının oluşturulması planlanırken, eylemin 2027'de tamamlanması hedefleniyor.

İklim Kanunu'nun ikincil düzenlemelerinde adil geçiş finansmanının ele alınması da 2027 yılı hedefleri arasında bulunuyor.

Uygulama ve izleme Bakanlık koordinasyonunda

Genelgeye göre strateji ve eylem planının uygulanmasına ilişkin koordinasyon, izleme ve değerlendirme çalışmaları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının koordinasyonunda yürütülecek.

Eylem planında sorumlu kurum olarak belirlenen kuruluşlar, uygulamadaki gelişmeleri altı aylık dönemler halinde Bakanlığa bildirecek. Strateji ve Eylem Planı da Bakanlığın internet sitesinde yayımlanacak.

Böylece Türkiye'nin yeşil ve dijital dönüşüm sürecinde istihdam, beceri, çalışma koşulları ve sosyal koruma alanlarında atılacak adımların 2027-2029 döneminde belirlenen takvim doğrultusunda izlenmesi amaçlanıyor. (İLKHA)