Küresel enerji piyasalarında ateşkes havası
ABD ve İran arasında Pakistan arabuluculuğunda varılan 2 haftalık ateşkes, enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerini beraberinde getirdi. Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişlerin sağlanacağı beklentisi, petrol ve doğal gaz fiyatlarında hızlı bir düşüşe yol açtı.
Brent petrol, bugün saat 08.09 itibarıyla ateşkesin etkisiyle yüzde 15 gerileyerek 92,9 dolardan alıcı bulurken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolü yüzde 16 düşüşle 94,8 dolara indi. Avrupa doğal gaz fiyatları ise yaklaşık yüzde 20 düşüşle 43 euronun altına geriledi.
Savaş öncesinde fiyatlar, görece düşük seviyelerde bir seyre sahipti ve Brent petrolün varil fiyatı savaşın bir önceki günü 27 Şubat'ta 72,48 dolardan kapanmıştı. Avrupa doğal gaz fiyatları ise aynı dönemde 31,51 euro seviyesindeydi.
ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlayan saldırıları enerji piyasalarında sert yükselişlere yol açtı. Brent petrol, savaşın etkisiyle 12 Mart'ta 100,46 dolara ulaşırken, 31 Mart'ta 118,35 dolarla zirve yaptı. Brent petrolün varil fiyatı 7 Nisan'da ise 109 dolar seviyesinde günü tamamladı. Avrupa doğal gaz fiyatları ise 19 Mart'ta 61,81 euroya çıkarak zirveye ulaşmıştı. Son kayıtlarda gaz fiyatları 53,24 euro seviyesinde işlem gördü.
Savaş sürecinde Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine kapanması enerji arzına ilişkin ciddi endişeleri artırmış ve fiyatları yukarı taşımıştı. Ateşkesle birlikte bu risklerin azalması, piyasada fiyatların hızla düşmesine neden oldu.
Ateşkes kararı piyasaları rahatlattı
Savaşın 6. haftasında tarafların 2 haftalık ateşkes üzerinde anlaşması, enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerini beraberinde getirdi.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları 2 haftalığına askıya almayı kabul ettiğini duyurdu. Tarafların tüm çatışma bölgelerinde derhal ateşkes konusunda uzlaştığı bildirildi.
İran yönetimi 15 günlük ateşkes sürecinde Pakistan'da yürütülecek görüşmelerle savaşın tamamen sonlandırılmasını hedeflediğini açıkladı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, bu süreçte Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin İran ordusuyla koordinasyon şartıyla güvenli şekilde sağlanacağını bildirdi.
Hürmüz Boğazı vurgusu fiyatları aşağı çekti
Ateşkes kapsamında Hürmüz Boğazı'nın yeniden güvenli geçişlere açılacağına yönelik açıklamalar, fiyatlardaki düşüşün ana belirleyicisi oldu.
Petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin gerçekleştirildiği bu kritik dar boğazın kapatılması, günlük yaklaşık 14 milyon varillik petrol arzının devre dışı kalmasına yol açmıştı.
Boğazdan normalde günde yaklaşık 150 gemi geçiş yaparken savaş sonrasında bu sayı 5'e kadar gerilemişti.
Enerji piyasalarında savaş sürecinde görülen sert yükselişin ardından gelen bu düşüş, fiyatların jeopolitik gelişmelere ne derece duyarlı olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
