Avrupa Konseyi: İngiltere AİHS’ten ayrılırsa sonuçları ağır olur
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Alain Berset, İngiltere’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nden (AİHS) ayrılması halinde ülkenin Rusya ve Belarus gibi sözleşme dışı ülkelerle aynı grupta yer alacağı uyarısında bulundu.
Londra ziyareti sırasında açıklamalarda bulunan Berset, Birleşik Krallık’ın sözleşmede kalıp kalmamasının kendi tercihi olduğunu vurgulayarak "AİHS’ten ayrılmak mümkün, bu sizin kararınız. Ancak bunun sonucu, Avrupa Konseyi üyesi olmayan ve sözleşmeyi uygulamayan Rusya, Belarus ve Birleşik Krallık’tan oluşan yeni bir grup ortaya çıkması olur." dedi.
1950 yılında İngiltere’nin de kurucu ülkeleri arasında yer aldığı AİHS’ten ayrılma tartışması, ülkede özellikle sağ partilerin gündeminde. Muhafazakâr Parti (Tories) ve Reform Partisi, bir sonraki genel seçimi kazanmaları halinde sözleşmeden çekilmeyi değerlendiriyor. Bu partiler, AİHS’in göç politikalarının uygulanmasını zorlaştırdığını savunuyor.
Öte yandan mevcut İşçi Partisi hükümeti, sözleşmeden çıkmak yerine özellikle göç davalarına uygulanış biçiminde reform yapılmasını hedefliyor. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un öncülüğünde yürütülen bu süreç kapsamında İngiltere, benzer görüşteki ülkelerle birlikte Avrupa Konseyi’nden düzenlemeler üzerinde çalışma yapmasını talep etti.
Avrupa Konseyi’nin bu çalışmalara ilişkin güncel durumu 15 Mayıs’ta Moldova’nın başkenti Kişinev’de düzenlenecek zirvede açıklaması bekleniyor. Berset, bu toplantıda üye ülkelere bir sunum yapılacağını ancak sürecin burada sona ermeyeceğini ifade etti.
Reform sürecinin başlangıcına da eleştirel yaklaşan Berset, bazı ülkelerin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi üzerinde baskı oluşturduğunu belirterek, bu tür girişimlerin yargı bağımsızlığı açısından sorunlu olduğunu dile getirdi.
Göç tartışmalarına ilişkin olarak ise Berset, AİHS’te yapılacak değişikliklerin ülkelerin iç siyasi tartışmalarını tamamen çözmeyeceğini söyledi. İnsan hakları temelli başvuruların büyük bölümünün Strasbourg’daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne gitmeden, İngiliz mahkemeleri tarafından değerlendirildiğini belirten Berset, sözleşmenin İngiltere iç hukukuna 1998 tarihli İnsan Hakları Yasası ile entegre edildiğini hatırlattı.
Berset ayrıca, göç davalarında sıkça gündeme gelen "geri göndermeme" (non-refoulement) ilkesinin yalnızca AİHS’e özgü olmadığını, Birleşik Krallık iç hukuku ve Birleşmiş Milletler Mülteci Sözleşmesi gibi uluslararası metinlerde de yer aldığını ifade etti.
AİHS’in temel işlevinin bireylerin haklarını korumak olduğuna dikkat çeken Berset, vatandaşların kendi ülkelerindeki en yüksek yargı mercilerinin ardından uluslararası düzeyde başvuru hakkına sahip olmasının önemine işaret etti. (İLKHA)
