Ankara’da kritik zirve: Çocukların dijital ortamda korunması için ortak çağrı

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF Türkiye ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilciliği ev sahipliğinde 21-22 Nisan tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen "Çocukların Dijital Ortamlarda Korunması: Uluslararası Politika ve Uygulama Paylaşımı" toplantısına; bakanlar, heyet başkanları, uluslararası kuruluşlar, özel sektör, akademi ve sivil toplum temsilcileri katıldı. Toplantıda, çocukların dijital dünyada karşı karşıya kaldığı tehditlerin giderek arttığına dikkat çekildi.

Dijital ortam hem fırsat hem risk

Ortak bildiride, dijital teknolojilerin çocuklara önemli fırsatlar sunduğu ancak aynı zamanda ciddi riskler barındırdığı vurgulandı.

Bildiride "Dijital ortam ve teknolojiler, öğrenme ve gelişim açısından fırsatlar sunarken; çocukları çevrim içi istismar, siber zorbalık, zararlı içerikler ve dolandırıcılık gibi çok sayıda riskle karşı karşıya bırakmaktadır." ifadelerine yer verildi.

Çocukların maruz kaldığı riskler arasında çevrim içi cinsel istismar, nefret söylemi, radikalleşme, sahte haberler, kimlik hırsızlığı ve insan ticareti gibi tehditlerin bulunduğu belirtildi.

"Sorunun boyutu tam olarak bilinmiyor"

Bildiride, çocuklara yönelik çevrim içi tehditlerin hem kapsam hem de karmaşıklık açısından arttığına dikkat çekilerek "Çocukların çevrim içi ortamda karşı karşıya olduğu tehditler artmakta, ancak sorunun gerçek boyutu hâlâ tam olarak bilinmemektedir." denildi.

Yapay zekâ alanındaki hızlı gelişmelerin de bu riskleri yeniden şekillendirdiği ifade edildi.

Çocuklar karar süreçlerine dahil edilmeli

Toplantıda, çocukların ve gençlerin dijital dünyaya ilişkin kararlarda aktif rol alması gerektiği vurgulandı.

Bildiride "Çocuklar ve gençler, dijital yaşamlarını etkileyen kararlara anlamlı biçimde dâhil edilmelidir." ifadeleri öne çıktı.

Hak temelli güçlü politikalar çağrısı

Katılımcılar, çocukların dijital ortamlarda korunması için daha etkili ve kapsamlı adımlar atılması gerektiği konusunda görüş birliğine vardı. Bu kapsamda öne çıkan başlıklar şöyle sıralandı:

Çocuklara yönelik çevrim içi şiddet ve istismarı kapsayan güçlü yasal düzenlemeler,

Dijital platformların çocuk güvenliğini önceleyen tasarım ve denetim mekanizmaları,

Çocuk dostu destek, şikâyet ve adalet mekanizmalarının güçlendirilmesi,

Dijital okuryazarlık ve farkındalık çalışmalarının artırılması.

Uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi.

"Önleyici ve hak temelli yaklaşım şart"

Ortak bildiride, mevcut çabaların yeterli olmadığına dikkat çekilerek şu değerlendirmeye yer verildi:

"Atılan adımlar, dijital ortamdaki hızlı değişimlerin gerisinde kalmaktadır. Tepkisel önlemlerden önleyici ve hak temelli eylemlere geçilmesi gerekmektedir."

Küresel iş birliği vurgusu

Bildirinin sonunda, devletler, teknoloji şirketleri, aileler ve toplumun tüm kesimlerinin birlikte hareket etmesi gerektiği vurgulanarak, çocuklar için daha güvenli bir dijital dünya oluşturulması çağrısı yapıldı.

Toplantının, çocukların dijital ortamlarda korunmasına yönelik küresel ölçekte iş birliğini güçlendiren önemli bir adım olduğu ifade edildi. (İLKHA)